Mỹ siết USMCA: Nguy cơ chấm dứt hiệp định thương mại năm 2036

Bước ngoặt mới của hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ USMCA

Hiệp định USMCA giữa Mỹ, Mexico và Canada đang tiến vào giai đoạn rà soát mang tính sống còn, có khả năng tái định hình toàn bộ mạng lưới cung ứng tại khu vực Bắc Mỹ. Các động thái mới nhất từ Washington cho thấy một lộ trình kéo dài một thập kỷ đã được kích hoạt, báo hiệu khả năng chấm dứt khu vực thương mại tự do này nếu các thành viên không đạt được tiếng nói chung về các điều khoản sửa đổi.

Cơ chế "điều khoản hoàng hôn" và kịch bản 10 năm

Dựa trên thỏa thuận đã ký kết, việc kích hoạt cơ chế rà soát sẽ mở ra một giai đoạn kiểm soát kéo dài 6 năm, đi kèm với các cuộc đàm phán căng thẳng về tương lai của thỏa thuận. Nếu sau thời gian này các bên vẫn bế tắc, USMCA có thể rơi vào tình trạng "lửng lơ pháp lý" với các đợt rà soát thường niên. Trong trường hợp xấu nhất, hiệp định được dự báo sẽ chính thức hết hiệu lực hoàn toàn vào ngày 1/7/2036.

Mặc dù vậy, giới chuyên gia lưu ý rằng cơ chế rà soát này tách biệt với quyền đơn phương rút lui. Theo đó, bất kỳ quốc gia thành viên nào vẫn có quyền tuyên bố rời khỏi hiệp định chỉ với thông báo trước 6 tháng, tạo ra một áp lực chính trị không nhỏ lên bàn đàm phán.

Điểm nghẽn ngành ô tô và ảnh hưởng từ Trung Quốc

Trọng tâm của các đợt sửa đổi lần này xoay quanh yêu cầu của phía Mỹ đối với ngành công nghiệp ô tô. Washington đang thúc đẩy nâng tỷ lệ linh kiện có nguồn gốc từ Mỹ lên mức 50%, đồng thời đưa tổng tỷ lệ nội địa hóa khu vực lên ngưỡng 82% để được hưởng ưu đãi thuế quan. Mục tiêu của động thái này không chỉ nhằm bảo hộ sản xuất trong nước mà còn để ngăn chặn hàng hóa Trung Quốc tận dụng USMCA như một "cửa ngõ" để xâm nhập thị trường Mỹ.

Lập trường cứng rắn từ phía Washington

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đã ấn định các cuộc thảo luận quan trọng tiếp theo với phía Mexico vào mùa hè năm 2026. Điều này cho thấy Mỹ sẵn sàng theo đuổi một cuộc cải tổ sâu rộng thay vì chỉ điều chỉnh bề nổi. Trong khi Mexico đã bắt đầu có những thỏa hiệp nhất định về mục tiêu kiểm soát chuỗi cung ứng châu Á, thì Canada vẫn đang đứng ngoài các cuộc thương lượng chính thức do những tranh chấp kéo dài về bảo hộ ngành sữa và các rào cản thương mại địa phương.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc