Chiến lược kinh tế biển Trung Quốc: Mục tiêu tăng trưởng xanh

Bước ngoặt từ con số 10 nghìn tỷ Nhân dân tệ

Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc, năm 2024 đánh dấu cột mốc lịch sử khi tổng sản phẩm từ biển (GOP) của quốc gia này lần đầu tiên vượt ngưỡng 10 nghìn tỷ Nhân dân tệ (khoảng 1.480 tỷ USD). Với mức đóng góp 7,8% vào tổng GDP và tốc độ tăng trưởng vượt xa mức trung bình toàn nền kinh tế, kinh tế biển đang trở thành trụ cột mới trong mô hình phát triển chất lượng cao của Bắc Kinh.

Sự bùng nổ này không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của lộ trình quy hoạch không gian biển bài bản, kết hợp giữa tư duy quản trị hiện đại và động lực từ đổi mới khoa học - công nghệ.

Lộ trình xây dựng cường quốc biển bền vững

Khát vọng trở thành "cường quốc biển" của Trung Quốc được định hình rõ nét từ Đại hội XVIII (2012). Đến năm 2013, Chủ tịch Tập Cận Bình đã cụ thể hóa tầm nhìn này bằng phương châm: khai thác biển để làm giàu và làm mạnh đất nước, đảm bảo sự hài hòa giữa con người và đại dương.

Qua các kỳ Kế hoạch 5 năm, chiến lược này liên tục được nâng cấp. Từ việc đưa "kinh tế biển" thành chương riêng trong giai đoạn 2011-2015 đến tư duy "thống nhất quy hoạch đất liền - biển", Trung Quốc đã chuyển dịch mạnh mẽ sang khai thác chiều sâu. Các ưu tiên hiện nay bao gồm: thiết lập "kho lương thực xanh" qua nuôi trồng thủy sản xa bờ, sản xuất sinh dược biển và đẩy mạnh khử mặn nước biển.

Quản trị không gian biển theo tư duy "phân tầng lập thể"

Điểm khác biệt trong cách tiếp cận của Trung Quốc là việc chuyển từ mô hình "một vùng biển, một mục đích" sang quản lý đa tầng. Năm 2023, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên đã chuẩn hóa cách tiếp cận phân tầng mặt biển, lòng biển và đáy biển để tối ưu hóa hiệu suất khai thác.

• Vùng gần bờ: Tập trung phục hồi sinh thái thông qua cơ chế "lằn ranh đỏ" (MERLs). Tính đến tháng 9/2025, hơn 150.000 km² đã được bảo vệ nghiêm ngặt.
• Vùng biển sâu: Triển khai các hệ thống nuôi trồng quy mô công nghiệp với hơn 20.000 lồng trọng lực, mang lại sản lượng 500.000 tấn thủy sản mỗi năm.
• Đánh bắt viễn dương: Kiểm soát chặt chẽ sản lượng và số lượng tàu để hướng tới phát triển bền vững, giảm thiểu tình trạng IUU.

Công nghệ và đổi mới: Động lực bứt phá vị thế toàn cầu

Khoa học công nghệ chính là chìa khóa giúp Trung Quốc thống trị nhiều lĩnh vực kinh tế biển. Việc ứng dụng AI, IoT và 5G/6G đã giúp quốc gia này dẫn đầu thế giới về cảng thông minh với 60 bến container tự động hóa vào cuối năm 2025.

Ngành đóng tàu cũng ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc về chất lượng. Năm 2025, Trung Quốc chiếm hơn 50% thị phần toàn cầu ở cả ba chỉ tiêu: sản lượng hoàn thành, đơn hàng mới và lượng đơn tồn đọng. Đặc biệt, công nghệ đóng tàu "xanh" giúp nước này giành gần 80% thị phần tàu thân thiện môi trường trong năm 2024.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực thám hiểm biển sâu ở độ sâu trên 11.000m và khai thác năng lượng mới (điện gió ngoài khơi tăng 30%) đang mở ra không gian tăng trưởng mới, khẳng định vai trò của "nền kinh tế xanh" trong tương lai.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc