Vì sao EU tăng nhập khẩu khí đốt Nga dù đã chốt lộ trình cấm?

Thực trạng nghịch lý: EU tăng mua khí đốt Nga dù có lệnh cấm

Mặc dù Liên minh châu Âu (EU) đã thiết lập lộ trình cụ thể để chấm dứt sự phụ thuộc vào năng lượng từ Moscow, dữ liệu mới nhất lại cho thấy một xu hướng trái ngược. Theo báo cáo từ Cơ quan Hợp tác các cơ quan quản lý năng lượng của EU (ACER), lượng khí đốt nhập khẩu từ Nga vào khu vực này đã ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể trong 5 tháng đầu năm 2024.

Cụ thể, nguồn cung qua đường ống đã tăng 7% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng tăng vọt 11%. Điều này diễn ra trong bối cảnh các mốc thời gian hạn chế đã được ấn định: các hợp đồng ngắn hạn phải chấm dứt vào tháng 4/2026 và các thỏa thuận dài hạn sẽ hết hiệu lực vào đầu năm 2027.

Nguyên nhân đằng sau sự gia tăng nhập khẩu đột biến

Các chuyên gia từ ACER nhấn mạnh rằng đây không phải là sự thay đổi về mặt chính sách mà là phản ứng kỹ thuật của thị trường. Các doanh nghiệp đang nỗ lực tối đa hóa việc nhận hàng theo các hợp đồng cũ trước khi các rào cản pháp lý mới có hiệu lực nghiêm ngặt hơn.

Tác động từ lệnh cấm trung chuyển LNG

Một yếu tố quan trọng khác là quy định cấm trung chuyển LNG của Nga qua lãnh thổ EU sang các nước thứ ba. Khi không còn được phép tái xuất, một lượng lớn LNG vốn được dự định chuyển đi nơi khác đã được tiêu thụ ngay tại thị trường nội khối. Chuyên gia Ronald Pinto từ Kpler nhận định, các doanh nghiệp đang tận dụng tối đa tính linh hoạt của các hợp đồng hiện có để đảm bảo an ninh năng lượng trước những biến động địa chính trị toàn cầu.

Sự phụ thuộc không đồng đều giữa các thành viên EU

Mặc dù tỷ trọng khí đốt Nga trong tổng nhu cầu của EU hiện chỉ còn khoảng 12%, nhưng mức độ phụ thuộc lại có sự phân hóa sâu sắc. Trong khi đa số các quốc gia đã đa dạng hóa nguồn cung thành công, một số nước Trung Âu không giáp biển như Hungary và Slovakia vẫn đang dựa vào Nga cho khoảng 70-80% nhu cầu của mình. Hy Lạp cũng duy trì mức phụ thuộc khoảng 50-55%.

Thách thức mới từ các nguồn cung thay thế

Việc chuyển dịch từ Nga sang các nhà cung cấp như Mỹ, Qatar và Algeria cũng mang lại những áp lực mới. Hiện tại, phía Mỹ đang yêu cầu EU nới lỏng các quy định về phát thải khí metan, cảnh báo rằng dòng chảy năng lượng sang châu Âu có thể bị sụt giảm nếu các tiêu chuẩn môi trường quá khắt khe gây khó khăn cho việc khai thác.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc