Đồng Yen Nhật thấp nhất 40 năm: Hệ lụy tới kinh tế Mỹ và thế giới

Đồng nội tệ Nhật Bản rơi xuống đáy lịch sử và rủi ro lan tỏa toàn cầu
Đồng Yen Nhật vừa ghi nhận đợt sụt giảm chấn động khi chạm mức thấp nhất trong vòng 4 thập kỷ so với đồng bạc xanh. Tình trạng này đang đặt các nhà đầu tư Mỹ vào trạng thái cảnh giác cao độ trước khả năng can thiệp trực tiếp từ Tokyo. Một động thái điều tiết thị trường từ chính phủ Nhật Bản không chỉ ảnh hưởng đến tỷ giá mà còn có thể gây ra những biến động lớn trên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ và nền kinh tế thế giới.
Nguyên nhân chính đẩy đồng Yen xuống mức thấp kỷ lục kể từ năm 1986 đến từ sự xoay trục trong kỳ vọng lãi suất tại Mỹ, cộng hưởng với áp lực từ căng thẳng địa chính trị và sự phục hồi mạnh mẽ của đồng USD. Dù giới chức Nhật Bản đã có những nỗ lực nâng đỡ tỷ giá vào đầu năm, nhưng đà trượt dốc vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại, khiến thị trường đang nín thở chờ đợi đợt can thiệp tiếp theo.
Lý do đồng Yen Nhật liên tục mất giá
Giới đầu tư đang đặt cược rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì thắt chặt chính sách tiền tệ để kiềm chế lạm phát. Điều này giúp chỉ số DXY tăng khoảng 3% từ đầu năm đến nay. Theo chuyên gia Lee Hardman từ MUFG, cú sốc giá năng lượng và những tuyên bố cứng rắn của Fed là những tác nhân chính khiến đồng Yen suy yếu trầm trọng.
Sự chênh lệch lãi suất giữa hai quốc gia là yếu tố then chốt. Trong khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) chỉ mới tăng lãi suất cơ bản lên mức 1%, thì lãi suất của Fed vẫn duy trì ở ngưỡng cao từ 3,5% đến 3,75%. Khoảng cách này khiến dòng vốn rời bỏ Nhật Bản để tìm kiếm lợi nhuận cao hơn tại Mỹ, từ đó đẩy giá trị đồng USD lên cao và tạo áp lực giảm giá cho đồng Yen.
Hệ lụy đối với nền kinh tế Nhật Bản
Sau nhiều thập kỷ duy trì lãi suất cực thấp để chống giảm phát, Nhật Bản đang đối mặt với bài toán kinh tế khó khăn. Mặc dù BOJ đã bắt đầu tăng lãi suất khi lạm phát vượt ngưỡng 2%, nhưng đồng nội tệ vẫn không thể phục hồi do khoảng cách lãi suất với thế giới quá lớn. Việc đồng Yen yếu khiến chi phí nhập khẩu lương thực và năng lượng trở nên đắt đỏ, đe dọa trực tiếp đến đời sống người dân. Ông Chris Turner từ ING nhấn mạnh rằng tình trạng này đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt tại xứ sở hoa anh đào.
Thị trường tài chính Mỹ sẽ ra sao nếu Tokyo can thiệp?
Để cứu vãn đồng nội tệ, Nhật Bản có thể bán tháo các tài sản bằng USD, đặc biệt là trái phiếu kho bạc Mỹ, để mua lại đồng Yen. Hành động này có khả năng đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao, dù tác động có thể không quá lớn so với quy mô hàng chục nghìn tỷ USD của thị trường này.
Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất nằm ở thị trường chứng khoán thông qua chiến lược "carry trade". Các nhà đầu tư thường vay đồng Yen giá rẻ để đổ vào cổ phiếu công nghệ Mỹ. Nếu đồng Yen tăng giá đột ngột do can thiệp, các khoản vay này sẽ trở nên đắt đỏ, buộc họ phải bán tháo cổ phiếu để hoàn trả vốn. Sự đảo ngược vị thế này từng gây ra những đợt rung lắc mạnh trên Phố Wall vào giữa năm 2024.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Tại sao đồng Yen lại giảm sâu so với USD?
Đáp: Do chênh lệch lãi suất lớn giữa Fed (Mỹ) và BOJ (Nhật Bản), cùng với áp lực từ giá năng lượng và sự mạnh lên của đồng USD trên toàn cầu.
Hỏi: Việc đồng Yen yếu ảnh hưởng thế nào đến người tiêu dùng Nhật Bản?
Đáp: Nó khiến hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt là thực phẩm và nhiên liệu, trở nên đắt đỏ hơn, làm tăng gánh nặng chi phí sinh hoạt.
Hỏi: Can thiệp của Nhật Bản có thể tác động gì đến chứng khoán Mỹ?
Đáp: Có thể gây ra đợt bán tháo cổ phiếu, đặc biệt là nhóm công nghệ, do các nhà đầu tư phải tất toán các khoản vay bằng đồng Yen (carry trade).
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc
