Khám phá đô thị Byzantine 1700 năm tuổi giữa sa mạc Ai Cập

Kiến trúc và quy hoạch đô thị cổ tại ốc đảo Dakhla
Một phát hiện khảo cổ quan trọng vừa diễn ra tại sa mạc phía Tây Ai Cập, nơi các chuyên gia tìm thấy một khu định cư từ thời Byzantine trong tình trạng bảo tồn đáng ngạc nhiên. Di chỉ nằm tại ốc đảo Dakhla, tỉnh New Valley, cung cấp cái nhìn chi tiết về cấu trúc xã hội và kinh tế của Ai Cập cổ đại dưới sự quản lý của Đế chế Byzantine.
![]() |
| Toàn cảnh khu đô thị cổ tại ốc đảo Dakhla với kiến trúc đặc trưng thời Byzantine. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập) |
Theo báo cáo từ Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập, đô thị này có niên đại từ thế kỷ IV với hệ thống giao thông được thiết kế khoa học. Các con đường trục Bắc-Nam và Đông-Tây đan xen, tạo ra những không gian công cộng và quảng trường rộng lớn. Trung tâm của khu định cư là một nhà thờ lớn theo phong cách basilica, biểu tượng cho sự chuyển dịch tôn giáo mạnh mẽ trong giai đoạn này.
Dấu ấn đời sống thường nhật qua các di vật
Ông Hisham El-Leithy, Tổng Thư ký Hội đồng Cổ vật tối cao, nhấn mạnh rằng các công trình dân cư vẫn còn giữ được nhiều chi tiết kiến trúc như mái vòm, sảnh tiếp khách và tường bao kiên cố. Hệ thống phòng thủ với tháp canh ở ngoại vi cho thấy nỗ lực bảo vệ cư dân trước các mối đe dọa từ bên ngoài.
![]() |
| Dụng cụ sinh hoạt và tiền đồng cổ được khai quật tại di chỉ. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập) |
Đoàn khảo cổ dưới sự dẫn dắt của ông Mahmoud Massoud đã thu thập được hàng loạt hiện vật quý giá bao gồm lò nướng, cối đá và các đồng tiền mang chân dung hoàng đế Byzantine. Đáng chú ý nhất là những đồng tiền vàng từ thời Hoàng đế Constantius II (337–361). Bên cạnh đó, khoảng 200 mảnh gốm khắc chữ (ostraca) đã được tìm thấy, ghi chép lại các hoạt động giao dịch và thư từ cá nhân, giúp các nhà khoa học phục dựng chân thực bức tranh đời sống xã hội.
![]() |
| Hệ thống mộ táng bằng đá vôi tại khu vực Marina el-Alamein. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập) |
Bí ẩn nghi lễ "lưỡi vàng" và thành phố cảng Leukaspis
Không chỉ dừng lại ở Dakhla, các cuộc khai quật tại Marina el-Alamein, phía Tây Alexandria, cũng mang lại kết quả bất ngờ. Tại đây, 18 ngôi mộ mới đã được phát hiện, nâng tổng số mộ táng tại khu vực lên con số 48. Trong số đó, bốn thi hài được tìm thấy với những mảnh vàng đặt trong miệng – một nghi thức tâm linh nhằm giúp người chết giao tiếp với các vị thần ở thế giới bên kia.
![]() |
| Cổ vật được tìm thấy trong các hầm mộ cổ. (Nguồn: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập) |
Các chuyên gia cũng khai quật được nhiều vò gốm, đèn dầu và một quách đá granite chứa hài cốt. Gần đó, một mảnh vỡ của tượng Nhân sư bằng thạch cao cũng được tìm thấy. Marina el-Alamein được cho là tàn tích của Leukaspis, một thành phố cảng hưng thịnh dưới thời Hy Lạp - La Mã.
![]() | Bí mật kho báu bên trong các lăng mộ của Pharaoh Khám phá những kho tàng vô giá và những bí ẩn chưa có lời giải bên trong các lăng mộ cổ đại tại Ai Cập. |
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Đô thị Byzantine tại ốc đảo Dakhla có đặc điểm gì nổi bật?
Đáp: Đây là khu định cư có quy hoạch bài bản với các tuyến đường giao cắt, quảng trường, nhà thờ kiểu basilica, tháp canh và nhiều công trình dân dụng vẫn còn giữ được cấu trúc khá nguyên vẹn từ thế kỷ IV.
Hỏi: Nghi thức "lưỡi vàng" trong các ngôi mộ cổ mang ý nghĩa gì?
Đáp: Đây là tín ngưỡng cổ xưa, người ta đặt mảnh vàng vào miệng người chết với niềm tin rằng điều này sẽ giúp họ có khả năng giao tiếp và thuyết phục các vị thần ở thế giới bên kia.
Hỏi: Những hiện vật nào giúp xác định niên đại của khu đô thị?
Đáp: Các nhà khảo cổ dựa vào các đồng tiền đồng và tiền vàng mang chân dung Hoàng đế Constantius II, cùng các mảnh gốm ostraca có chữ viết Latin và biểu tượng Thiên chúa giáo.
Hỏi: Marina el-Alamein là nơi nào?
Đáp: Đây được xác định là tàn tích của thành phố cảng Leukaspis thời Hy Lạp - La Mã, nằm cách thành phố Alexandria khoảng 100 km về phía Tây.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc







